アメリカが近々我々の消費税を運営する

Soms denk je, kan het nog gekker? We gaan het beheer van het platform waarop DigiD draait overlaten aan een Amerikaans bedrijf. Dit was niet de bedoeling, maar het gebeurt nu toch.

Maar het blijkt dat het nog erger kan. DigiD is nog wel van ons, maar het beheer van de computers wordt Amerikaans.

Maar wat nou als je die stap overslaat, en *alles* door Amerikanen laat doen? Dat is wat de belastingdienst nu van plan is met de btw.

Heel veel meer hierover is te vinden in dit artikel van Marcel van Kooten op Computable.nl. Aan het einde van deze pagina staan links naar nog meer nieuws hierover in iBestuur, Tweakers, AD, Volkskrant, ANP en meer.

Even over de btw

Iedere week komt er zo’n 1,5 miljard euro aan btw binnen bij de overheid. Dat geld is nodig om de rekeningen te betalen. Als dat geld niet binnenkomt moet de Staat vrij snel bijlenen op de internationale kapitaalmarkt.

Dat kan maar tot op zekere hoogte, en daarna komen er grote stukken over je in de Financial Times, het soort stukken wat je niet wil.

De btw is dus zeg maar “best belangrijk”.

Wat is het plan nu?

Er was al een Amerikaans softwarebedrijf aangetrokken, FAST Enterprises, voor de vernieuwing van de btw-verwerking. Dit ging om “off the shelf software” die wel grootschalig aangepast zou moeten worden voor Nederlands gebruik. Daar is al genoeg zorgelijks over te zeggen, en is al een rechtszaak over geweest.

Maar, het blijkt nu dat FAST niet alleen de software levert, ze gaan ook werkelijk *alles* doen.

Hoe alles? Uit de aanbesteding:

Turnkey leveren van een totaaloplossing […] die een klant-tot-klant proces biedt aan [alle]

Omzetbelastingregelingen, met inbegrip van Apparatuur, Systeemprogrammatuur en Configuratie,

waarnaar de OB Oplossing door Opdrachtnemer in Onderhoud en Beheer wordt genomen

alsmede Opdrachtgever van Support kan voorzien

Er staat hier dus dat FAST niet alleen de software levert, maar ook de servers, en dat de software (op die servers) dus ook onderhouden en beheerd gaat worden door FAST. En niet door de belastingdienst. Die mag niet eens zelf inloggen op die servers lijkt het!

Het beheer van de software vindt, op afstand, plaats door het Amerikaanse bedrijf FAST. Nou is dat al heel erg, maar de servers krijgen ook toegang tot de rest van de belastingdienst:

De verwachting is dat de OB Oplossing gekoppeld moeten worden met 20 tot 25 Applicaties welke actief zijn bij de Belastingdienst.

De belastingdienst heeft zichzelf hiermee uitbesteed aan FAST Enterprises

De belastingdienst heeft zelf een omvangrijke computeromgeving, met duizenden medewerkers. Maar, deze mensen hebben niets te maken met het nieuwe btw-systeem. Dat wordt namelijk gerund door een Amerikaans bedrijf.

Wij mogen alleen nog vertellen aan FAST welke bedrijven btw moeten betalen, en daarna moeten we maar hopen dat ze het goed voor ons gaan regelen allemaal.

Maar dit is toch te gek voor woorden

Waar dit het meeste op lijkt is “shadow IT”. Shadow IT is als een bedrijfsonderdeel besluit Google Docs te gaan gebruiken voor het werk, en niet de officieel beschikbaar gestelde software voor samenwerking. Microsoft legt hier goed uit hoe onwenselijk dat is.

Als je de aanbestedingsdocumenten goed leest wordt duidelijk dat deze btw-uitbesteding het best gezien kan worden als shadow IT, die vrijwel geheel buiten de normale IT-afdeling van de belastingdienst heengegaan is.

In het bovengenoemde stuk op Computable.nl is ook duidelijk te lezen dat deze uitbesteding strijdig is met het beleid van de afdeling IV (=IT) van de belastingdienst. Ik gok dat dit niet hun plan was, en ik betwijfel of ze wel betrokken zijn geweest.

Waarom wisten we dit niet?

In de voorlichting aan de Tweede Kamer sprak de belastingdienst steevast over het aanschaffen van software. Maar men heeft werkelijk nooit genoemd dat het beheer van die software, en dat van de bijbehorende servers, uitbesteed zou worden aan Amerikanen. De Tweede Kamer is hier mogelijk dus minimaal onvolledig voorgelicht, en mogelijk onjuist.

Wat kan er misgaan?

De vraag is meer wat er niet mis kan gaan. Met deze uitbesteding krijgen we nu ‘btw as a service’ van Amerikanen. Als Trump weer eens dreigt met sancties kunnen ze bij de Dutch State Treasury Agency direct alle verloven intrekken - er zal dan binnenkort anderhalf miljard euro per week bijgeleend moeten gaan worden.

Los daarvan, de FAST Enterprises oplossing zal dus, onder Amerikaans beheer, toegang hebben tot 20 tot 25 andere belastingsystemen. Vol met gegevens van ondernemers en bedrijven. De landsadvocaat heeft eerder bevestigd dat dit betekent dat de Amerikaanse overheid daarmee ook rechtmatig (volgens hun wet) mee mag komen loeren hier.

Dit moet echt stoppen

De belastingdienst is al jaren bezig met dit project. Er was al eerder kritiek op. Maar nu de uitrol blijkt in te houden dat we ons hoofd volledig op een Amerikaans hakblok leggen moet het echt gelijk stoppen. In 2026 kan je niet meer je overheid NOG afhankelijker maken van de VS.

Afsluitende opmerkingen & links

Formeel worden de werkzaamheden uitgevoerd door een Nederlandse BV. Maar dat is alleen optisch. Het gaat om FAST Enterprises. Ook is het zo dat de servers in Nederland staan, maar zoals bekend maakt dat weinig uit.

Links:

• Computable: Belastingdienst vergaloppeert zich met keuze Amerikaanse bouwer omzetbelastingsysteem

• iBestuur: Hoe de Belastingdienst een potentieel chokepoint creëerde

• ‘Trump kan ervoor zorgen dat Nederlandse staat geen btw-inkomsten binnenkrijgt’, Tweakers

• Position paper Herprogrammeer de Overheid t.b.v. rondetafelgesprek Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS) d.d. 24 september 2025

• Belastingdienst wil btw-software volledig in Amerikaanse handen leggen: ‘Onbestaanbaar’, Algemeen Dagblad

• Nieuwe zorgen over veiligheid ICT overheid: Belastingdienst besteedde btw-systeem uit aan Amerikanen

• Staatssecretaris: geen twijfel aan veiligheid nieuw btw-systeem, ANP

• Computable 2: ‘Dit uitbestedingsproject voor omzetbelasting moet koste wat kost stoppen’